Rekabet Kurumu, Ocak 2026’da yayımladığı Birleşme ve Devralma Görünüm Raporu’nda 2025’te 416 birleşme ve devralma işlemi incelediğini yazıyor. 2024’te bu sayı 311’di; artış %33,8 ve rapora göre 2025, son on üç yılın en yüksek değeri. 2013–2025 döneminin yıllık ortalaması 241 işlem. 20 Ekim 2026 verisine göre dizinimizde karar tarihi 2025 olan 271 birleşme ve devralma kararı var. Yayım tarihi 2025 olanların sayısı ise 313. Hiçbiri 416’yı tutmuyor. Bu yazıda önce raporun kendi rakamlarını, sonra dizinin aynı yıla ait sayılarını veriyoruz ve farkın nereden geldiğini adım adım açıklıyoruz.
Raporun 2025 tablosu
Rapor işlemleri hedef şirketin hangi ülkenin hukukuna göre kurulduğuna bakarak ayırıyor. Hedefi Türkiye’de kurulu olanlar “Türkiye İşlemleri”, yurt dışında kurulu olanlar “Yurt Dışı İşlemleri”. Raporun 1 numaralı tablosundan aktardığımız dağılım şöyle:
| Grup | İşlem | Bildirilen toplam bedel |
|---|---|---|
| Türkiye İşlemleri, birleşme ve devralma | 162 | 466 milyar 113 milyon TL |
| Türkiye İşlemleri, özelleştirme | 19 | 108 milyar 45 milyon TL |
| Yurt Dışı İşlemleri | 226 | yaklaşık 18 trilyon 882 milyar TL |
| Kapsam dışı (kontrol değişikliği yok) | 9 | |
| Toplam | 416 |
Bedeller tarafların bildirdiği tutarlardır ve döviz cinsinden bildirilenler, işlemin karara bağlandığı yılın ortalama kuruyla çevrilmiş. Rapor 2025 için doları 39,48 TL, avroyu 44,71 TL olarak almış. Yurt dışı işlemlerde bedelin ne kadarının Türkiye’deki varlıklara ait olduğu ayrılamadığı için işlemin toplam bedeli yazılıyor. Bu yüzden 18 trilyonluk tutar Türkiye’ye gelen bir yatırım anlamına gelmiyor.
Türkiye İşlemleri için rapor birkaç ek kıyas veriyor. 162 işlemin toplam bedeli 2024’teki 191 milyar 917 milyon TL’ye göre nominal olarak yaklaşık %142,9, dolar bazında %101,8 artmış ve 2013’ten beri kaydedilen en yüksek değer olmuş. On üç yılın ortalaması 87,8 milyar TL. Raporun 3 numaralı tablosu bu 162 işlemi işlem türüne göre de ayırıyor: 121 devralma, 39 ortak girişim ve 2 birleşme. Ortak girişimlerin 25’inde taraflar Türk, 14’ünde Türk ve yabancı.
Sektörler, özelleştirmeler ve süreler
- Sektör. Türkiye İşlemleri’nde en çok işlem “bilgisayar programlama, danışmanlık ve ilgili faaliyetler” (25) ile “elektrik enerjisinin üretimi, iletimi ve dağıtımı” (10) alanlarında. En yüksek işlem değeri “parasal aracı kuruluşların faaliyetleri”nde. Ana faaliyet gruplarına göre en büyük hacim toptan ve perakende ticarette (24 işlem, 110,7 milyar TL), ardından finans ve sigortada (9 işlem, 95,9 milyar TL) ve imalatta (55 işlem, 92,7 milyar TL).
- Özelleştirme. Kurul 2025’te 19 özelleştirme işlemini karara bağlamış. Bunların 7’si Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu’nun işlemi ve toplam bedelleri 60 milyar 780 milyon TL. En yüksek bedel 54 milyar 630 milyon TL ile elektrik alanında. Özelleştirmelerin Türkiye İşlemleri içindeki payı yaklaşık %19.
- Yabancı yatırım. Yabancıların Türk hedef şirketlere yatırım yapmayı öngördüğü 55 işlemin toplamı yaklaşık 277,5 milyar TL. Rapora göre bu tutar 2024’teki 99 milyar TL’nin yaklaşık üç katı ve özelleştirmeler dâhil Türkiye İşlemleri bedelinin yaklaşık %48,3’ü.
- Süre ve nihai inceleme. Bildirilen işlemler son bildirim tarihinden ortalama 10 gün sonra karara bağlanmış. 2025’te 2 işlem, Kanun’un 10. maddesi uyarınca nihai incelemeye alınmış; birine taahhütlerle izin verilmiş, diğerinin incelemesi rapor yazılırken sürüyormuş.
Rapor, tarafların kökenine göre ayrımı da veriyor (95 işlemde tüm taraflar Türk, 219’unda tümü yabancı, 74’ünde karışık). Bu sayıları dizindeki yabancı taraflı kararlarla yabancı şirket devralmaları yazısında karşılaştırdık.
Dizinde 2025’in görünümü
Dizinin penceresi, Kurumun karar listesinde 2025 başından 16 Ekim 2026’ya kadar yayımlanan kararları kapsıyor. Kurumun listesi her karar için yayımlanma tarihini, karar sayısını, karar tarihini ve karar türünü gösteriyor. Aynı pencerede listenin “Birleşme ve Devralma” türündeki kayıtlarını iki şekilde saydık:
| Ölçüt | Kurum listesinde | Dizinde |
|---|---|---|
| Karar tarihi 2025 olan | 375 | 271 |
| Yayım tarihi 2025 olan | 433 | 313 |
| Yayım tarihi 2026 olan (16 Ekim’e kadar) | 256 | 188 |
Karar tarihi 2025 olan kayıtların çeyreklere dağılımı Kurum listesinde 98, 63, 103 ve 111. Birleşme ve devralma etiketli 271 kararın 142’si tek kontrol, 56’sı ortak kontrol, 45’i pay devri, 14’ü ortak girişim, 14’ü varlık devri olarak sınıflanmış. Bu etiketlerin nasıl okunacağını tek kontrol ve ortak kontrol yazısında anlattık.
Özelleştirme Kurumun listesinde ayrı bir tür. Karar tarihi 2025 olan özelleştirme kaydı listede 13, dizinde 12; rapor ise 19 özelleştirme işlemi sayıyor.
Sayılar neden tutmuyor
Rapor işlem sayar, liste karar sayar
Raporun birimi işlem, bizim birimimiz karar. Bir karar birden fazla işlemi kapsayabiliyor. Örneğin 25-09/202-103 sayılı kararın konusu hem Synopsys, Inc.’in ANSYS, Inc.’in tek kontrolünü devralması hem de bu işlem kapsamında Avrupa Komisyonuna taahhüt olarak sunulan bir iş kolunun Keysight Technologies, Inc. tarafından devralınması. Rapor, işlemleri kararlarla nasıl eşleştirdiğini yazmadığı için bu etkinin büyüklüğünü ölçemiyoruz.
Rapor karar yılına, dizin yayım tarihine bakar
Rapor, “2025 yılı içerisinde karara bağlananlar” üzerine kurulu. Rapora göre bunların sınırlı bir bölümü 2025’ten önce bildirilmiş; 2025’te bildirilip henüz karara bağlanmamış işlemler ise sayıya girmemiş. Dizin ise kararları gerekçeli metnin yayımlandığı güne göre topluyor. Bu iki tarih arasındaki boşluk büyük: dizinde 2025’te yayımlanan 313 birleşme ve devralma kararının 155’i 2024’te, 158’i 2025’te verilmiş. Yani “2025’te yayımlanan kararlar” ile “2025’te verilen kararlar” yaklaşık yarı yarıya farklı kümeler.
2025 kararlarının bir kısmı henüz yayımlanmadı
Kurul kararı hızlı veriyor, gerekçeyi aylar sonra yayımlıyor. Dizindeki birleşme ve devralma kararlarında bu süre medyan yaklaşık 127 gün; ayrıntısı gerekçeli kararın ne zaman yayımlandığını anlatan yazıda. Karar tarihi 2025 olan kararların 113’ü 2026’da yayımlanmış ve yayım sürüyor. Kurum listesindeki 375 birleşme ve devralma ile 13 özelleştirme kaydı toplamı 388 ediyor. Rapordaki 416 ile arasındaki farkın ne kadarının henüz yayımlanmamış gerekçelerden, ne kadarının sayım biriminden geldiğini listeden ayıramıyoruz. Kesin olan, 2025’in son aylarına ait kararların bir bölümünün henüz listede görünmemesinin beklenen bir durum olduğu.
Dizinde kişi adı içeren kayıtlar yok
Dizin, konu metninde gerçek kişi adı geçme riski taşıyan kayıtları yayımlamıyor. Karar tarihi 2025 olan 375 birleşme ve devralma kaydının 104’ü, yani yaklaşık %28’i bu süzgeç nedeniyle dizinde yok. Bu kayıtlar kişilerin şirket devraldığı ya da ortak olduğu işlemler olabildiği için süzgeç, işlem tiplerinin ve sektörlerin dağılımını da etkileyebilir. Dizinin kapsamı ve sayımların nasıl yapıldığı veri ve yöntem sayfasında.
Türler ve kapsam aynı değil
İki küçük fark daha var. Rapor, kontrol değişikliği yaratmadığı için kapsam dışı sayılan 9 işlemi de 416’ya dâhil ediyor; ciro eşikleri aşılmadığı hâlde taraflarca bildirilen işlemler de rapora giriyor. Öte yandan bir birleşme ve devralma dosyasındaki usul kararları, örneğin nihai incelemedeki dosyaya giriş talepleri, Kurumun listesinde “Diğer” türünde yer alıyor ve bizim saydığımız kümeye girmiyor.
Nihai inceleme örneği dizinde neden yok
Rapor 2025’te iki işlemin nihai incelemeye alındığını söylüyor, ama hangi işlemler olduğunu yazmıyor. Dizinde konu metninde “nihai inceleme” geçen ve 2025 tarihli tek birleşme ve devralma kararı 25-15/359-172. Bu karar, 23.11.2023 tarihli bir Kurul kararıyla başlamış nihai incelemede sunulan revize taahhütlerin değerlendirilmesine ilişkin. Yani incelemeye 2025’te değil 2023’te alınmış bir dosya. Dizindeki örneklerde nihai incelemeyi başlatan kararlar (23-54/1029-M, 24-09/166-M) sonu “M” ile biten sayılar taşıyor ve kendi başlarına listede yer almıyor; yalnızca sonraki kararların konu metinlerindeki atıflarla görünüyorlar. Bu nedenle raporun andığı iki işlemi dizinden tanıyamıyoruz.
Dizinle rapor birlikte nasıl kullanılır
Toplam işlem sayısı, bedeller ve sektör büyüklükleri için başvurulacak kaynak rapor. Dizin ise belirli bir kararın sayısını, konusunu, karar ve yayım tarihini ve gerekçenin ne kadar sürede çıktığını gösteriyor. Rapordaki bir eğilimi dizinde aramak isterseniz karar tarihine göre süzmek, yayım tarihine göre süzmekten daha yakın bir sonuç verir; ama 2025’in son aylarında o sayı da gerekçeler yayımlandıkça artmaya devam edecek.